Vroeger kon je vooral alleen woorden en logo’s als merk beschermen. In de loop der jaren zijn tal van andere “tekens” hierbij gekomen. Denk aan kleuren, kleurcombinaties, geluiden, en zelfs tastmerken, zoals een label dat voelt als schuurpapier.
Onze huidige merkenwetgeving is nogal royaal, want die stelt dat je als merk kunt beschermen, kort samengevat: “Alle tekens die de producten of diensten van de ene onderneming kunnen onderscheiden van die van andere ondernemingen”.
Een van de tekens die soms wordt beschermd is wat we noemen een “positiemerk”. Kenmerkend voor een positiemerk is dat het een teken betreft, dat op een bepaalde positie op of aan het product of de verpakking wordt aangebracht. Als zo’n teken onderscheidend is, dan kun je die positionering van zo’n teken als merk monopoliseren.
Een van de bekendste positiemerken is het rode “tag” van Levi’s spijkerbroeken, dat altijd op een bepaalde plaats naast de achterzak wordt ingenaaid. Als je een spijkerbroek ziet met een rode tag op die plaats, dan gaat het om een Levi’s spijkerbroek.
Alle landen hebben hun eigen manier van kijken tegen dergelijke tekens. Sommige landen zijn erg conservatief in hun opvattingen, en vinden haast nooit dat zo’n positiemerk onderscheidend is. Andere landen accepteren een merkaanvraag veel makkelijker. Uiteraard is dit niet echt gewenst, want bedrijven moeten wereldwijd een beetje kunnen rekenen op wat wel of niet kan. Er is daarom een grote wens – en zelfs plicht – om de praktijken in diverse landen te harmoniseren.
De EU staat erom bekend dat die heel strikt omgaat met dit soort alternatieve merken. Des te frappanter is daarom hun beslissing over een merkaanvraag voor een positiemerk van een versnellingscassette voor fietsen. Kenmerkend voor die positie zou, volgens de merkhouder, zijn dat “er een rood ring-achtig element wordt aangebracht tussen de zesde en de zevende versnelling”. Een dergelijk element op juist deze positie zou dan de consument kunnen informeren dat het gaat om een versnellingscassette van een bepaald merk.
Aanvankelijk heeft het EU-merkenbureau de aanvraag geweigerd. Men vond, dat de ring zou worden opgevat als een versiering en niet als een onderscheidingsteken.
De deposant, de firma SRAM, ging tegen deze beslissing in beroep. De “Board of Appeal” van het EU-merkenbureau vond, in tegenstelling tot het Bureau, dat zo’n ring in een heldere kleur opvallend is voor de betreffende producten en wel degelijk een onderscheidingsfunctie kan vervullen. De merkaanvraag werd ingeschreven en de firma SRAM kan nu als enige haar producten op deze wijze onderscheiden.
Lenen uw producten zich om te worden voorzien van een positiemerk? Alhoewel het vaak tijd kost voordat zo’n merk daadwerkelijk als onderscheidingsteken wordt opgevat, blijkt in de praktijk dat dit soort merken een bijzondere aantrekkingskracht hebben. Niet zozeer in de zin dat ze “mooi” zijn, maar in de zin dat ze een garantie kunnen bieden voor de herkomst van de producten uit een bepaalde onderneming. De garantiefunctie van een positiemerk wordt vaak bijzonder gewaardeerd. Denk aan de rode tag van Levi’s. Iets voor uw producten? Wij adviseren u graag!